Sprawdzenie podejrzenia błędu lekarskiego w Nowym Jorku zaczyna się od kompletnej dokumentacji medycznej, do której pacjent ma prawo (Public Health Law §18). Następnie ocenia ją niezależny lekarz, a jego wnioski trafiają do certificate of merit — zaświadczenia wymaganego przy pozwie o błąd medyczny.
Zwykle nie zaczyna się od pewności, tylko od nieprzyjemnego przeczucia. Zabieg miał być rutynowy, a rekonwalescencja trwa trzeci miesiąc. Wynik badania leżał w systemie, ale nikt nie zadzwonił. Na oddziale słychać, że „takie rzeczy się zdarzają”, dokumentów do ręki nikt nie daje, a rodzina wraca ze szpitala czy z SOR-u z jednym zdaniem na kartce wypisowej i mnóstwem pytań.
Podejrzenie to jeszcze nie sprawa. Między jednym a drugim jest procedura sprawdzająca — i ona wygląda zupełnie inaczej, niż większość ludzi sobie wyobraża. Nie polega na tym, że prawnik „wnosi pozew i się okaże”, tylko na tym, że najpierw zbiera się komplet papierów, potem czyta je lekarz, a dopiero na końcu ktoś decyduje, czy sprawa w ogóle nadaje się do sądu. Ten poradnik prowadzi przez ten proces po kolei i pokazuje, co pacjent może zrobić sam już w pierwszym tygodniu.
Od czego się zaczyna: pełna dokumentacja, nie streszczenie z wypisu
Prawo stanu Nowy Jork daje pacjentowi prawo wglądu we własną dokumentację medyczną i otrzymania jej kopii — reguluje to Public Health Law §18. Wniosek składa się na piśmie, do działu dokumentacji medycznej placówki. Placówka może pobrać rozsądną opłatę za kopiowanie, ale sama trudność finansowa pacjenta nie jest podstawą do odmowy dostępu. Prawo to obejmuje również osobę upoważnioną przez pacjenta oraz — w określonych sytuacjach — najbliższą rodzinę.
Kluczowe jest słowo „pełna”. Karta wypisowa to dwie strony podsumowania, a sprawa rozstrzyga się w warstwach pod spodem: notatkach lekarskich z każdej doby, protokole operacyjnym, arkuszach obserwacji pielęgniarskich, karcie zleceń i podaży leków, wynikach laboratoryjnych z godzinami, opisach i samych plikach obrazowych na płycie, formularzach świadomej zgody, dokumentacji SOR i przewozu karetką. Płyta z badaniem jest tu osobną pozycją — biegły ogląda obraz, nie cudzy opis obrazu.
Po co ten komplet? Bo błąd rzadko widać w jednym dokumencie — widać go w sekwencji: o której godzinie spadło ciśnienie, kiedy pielęgniarka to odnotowała, kiedy powiadomiono lekarza, kiedy lekarz przyszedł, co wtedy zlecił. Dopiero ułożone w czasie zapisy pokazują, czy ktoś przegapił sygnał, czy zareagował zgodnie ze sztuką. I tu zaczynają się schody, bo w praktyce te warstwy przychodzą z różnych działów i w różnym tempie.
Dwie uwagi praktyczne. Po pierwsze — zamawiać wcześnie i na piśmie, zachowując kopię wniosku oraz potwierdzenie nadania; to bywa później jedyny dowód, że placówka zwlekała. Po drugie — niczego we własnych papierach nie poprawiać, nie dopisywać i nie „porządkować”. Dokumentacja ma wartość dowodową dokładnie w tym stanie, w jakim została wytworzona, a każda ingerencja pacjenta jest prezentem dla drugiej strony.
Kto naprawdę ocenia, czy doszło do błędu?
Nie pacjent i nie adwokat. Ocenia lekarz — niezależny, zwykle tej samej specjalizacji co osoba, której dotyczy zarzut. Adwokat porządkuje materiał, buduje oś czasu i zadaje pytania prawne, ale zdanie „czy tak się w tej sytuacji leczy” należy do medyka. Kancelaria prowadząca takie sprawy ma zaplecze konsultantów medycznych i to do nich trafia komplet dokumentacji, zanim ktokolwiek zacznie mówić o pozwie.
Punktem odniesienia jest standard opieki, czyli to, co rozsądny i kompetentny lekarz zrobiłby w podobnych okolicznościach. Zły wynik leczenia sam w sobie nie jest błędem — medycyna ma ograniczenia, a część powikłań to znane ryzyko, o którym pacjent był informowany przy podpisywaniu zgody. Błąd zaczyna się tam, gdzie ktoś od standardu odstąpił: zignorował wynik, nie zlecił badania, nie zareagował na pogarszające się parametry, pomylił dawkę lub pacjenta. Granica bywa cienka i właśnie dlatego rozstrzyga ją lekarz, nie intuicja.
Ta ocena ma też twardy skutek proceduralny. W sprawach o błąd medyczny nowojorska procedura cywilna (CPLR §3012-a) wymaga złożenia wraz z pozwem zaświadczenia — certificate of merit — w którym adwokat oświadcza, że skonsultował sprawę z licencjonowanym lekarzem i istnieją uzasadnione podstawy do roszczenia. Krótko mówiąc: to sito ustawione na wejściu do sądu. Jeżeli więc kancelaria po analizie mówi „to nie jest sprawa”, zwykle nie znaczy to, że nie wierzy pacjentowi — znaczy, że opinia medyczna nie daje podstawy do przejścia przez to sito.
A koszty tego sprawdzenia? Pierwsza analiza i konsultacja są bezpłatne, a sprawy odszkodowawcze prowadzi się w modelu contingency fee — honorarium płatne wyłącznie z odzyskanych środków. Zasady pokrywania wydatków na opinie biegłych warto omówić na pierwszej rozmowie — zależą one od tego, ilu specjalizacji wymaga sprawa, jak obszerna jest dokumentacja i czy trzeba odtwarzać przebieg opieki z wielu placówek. Dlatego rozmowa o pieniądzach nie musi poprzedzać rozmowy o faktach.
Bezpłatna ocena dokumentacji medycznej, po polsku: (347) 563-2605
Nowojorskie realia: język, podpisy i czas
W szpitalach obsługujących Greenpoint, Ridgewood i Maspeth polski pacjent często rozmawia przez tłumacza telefonicznego albo przez dorosłe dziecko wezwane z pracy. Formularz zgody trafia do podpisu w pośpiechu, po angielsku, na szpitalnym korytarzu, i powstaje dokument, który formalnie potwierdza świadomą zgodę, choć pacjent nie usłyszał ani jednego zdania o alternatywach i ryzyku. Brzmi znajomo? To jeden z częstszych wątków w sprawach zgłaszanych przez Polonię.
Druga rzecz to czas — i tu potrzebna jest szczerość. Sprawy o błąd medyczny należą do najdłuższych w całym prawie odszkodowawczym. Po analizie dokumentacji przychodzi wymiana pism, potem depozycje, potem opinie biegłych po obu stronach, a szpitale i ich ubezpieczyciele bronią się konsekwentnie i mają na to zasoby. To postępowanie liczone w latach, nie w miesiącach, i lepiej wiedzieć o tym na starcie niż w połowie drogi.
Terminy to osobny temat, o którym trzeba wiedzieć jedno: w sprawach medycznych są krótsze i bardziej podchwytliwe, niż wielu pacjentów zakłada. Reguluje je CPLR §214-a, a przy ciągłym leczeniu u tego samego lekarza działa doktryna continuous treatment, która wpływa na liczenie biegu terminu. Osobne, znacznie krótsze reguły zgłoszeniowe obowiązują wobec placówek publicznych. Terminom poświęciliśmy osobny poradnik o terminach przedawnienia roszczeń w Nowym Jorku i New Jersey — a ponieważ komplet dokumentacji i opinia biegłego wymagają czasu, kalendarz warto sprawdzić w pierwszej kolejności.
Od strony dowodowej mechanizm przypomina inne sprawy o zaniedbanie: trzeba wykazać, że ktoś nie dochował staranności, jaką prawo na nim nakłada, i że to właśnie z tego wynikła szkoda. Ten sam schemat opisaliśmy przy dowodach w sprawach o upadek w sklepie lub na klatce schodowej. Różnica polega na źródle dowodu — tam decyduje monitoring i raport ze zdarzenia, tutaj karta pacjenta i opinia lekarza.
Po czym poznać adwokata przygotowanego do sprawy o błąd medyczny
- Realne prowadzenie spraw medycznych, nie sam szyld — to odrębna dziedzina, z własną procedurą i własnym rytmem dowodzenia. Prawnik powinien umieć opowiedzieć, jak wygląda droga od wniosku o dokumentację do certificate of merit, zanim padnie pytanie o wartość sprawy.
- Dostęp do lekarzy oceniających sprawę — bez konsultanta w odpowiedniej specjalizacji sprawa nie ruszy z miejsca. Kancelaria, która natychmiast po zleceniu analizuje dokumentację i kieruje ją do ekspertów medycznych, oszczędza miesiące, w których dowody bywają trudniej dostępne.
- Uczciwa odpowiedź także wtedy, gdy jest odmowna — proszę pytać wprost, w jakich sytuacjach kancelaria nie podejmuje sprawy i dlaczego. Prawnik, który potrafi powiedzieć „opinia nie daje podstaw”, jest wart więcej niż taki, który obiecuje wszystko na pierwszym spotkaniu.
- Rozmowa po polsku bezpośrednio z adwokatem — historia choroby to detale: godziny, dawki, kolejność zdarzeń, dokładne słowa lekarza. Relacjonowanie ich przez pośrednika gubi niuanse, które w tego typu sprawach ważą najwięcej.
- Wiadomo, kto prowadzi sprawę — proszę ustalić na pierwszym spotkaniu, kto czyta dokumentację, kto rozmawia z biegłym i kto stanie na sali. Kancelarie, w których sprawami zajmują się osobiście oboje partnerzy, dają na to pytanie konkretną odpowiedź.
Jodré Brenecki, LLP z brooklyńskiego Williamsburga spełnia te kryteria — zobacz zakres praktyki i opinie klientów kancelarii.
Czego nie robić, gdy podejrzewasz błąd
Nie iść na konfrontację z lekarzem ani z oddziałem. Emocjonalna rozmowa niczego nie ustala, za to potrafi zmienić treść zapisów w karcie — po takiej wizycie w dokumentacji pojawiają się notatki opisujące pacjenta, a nie leczenie. Pytania o przebieg leczenia lepiej zadać na piśmie albo zostawić prawnikowi. Odmowa dalszego leczenia w tej samej placówce jest natomiast całkowicie w porządku; przejście do innego lekarza nie osłabia sprawy.
Nie podpisywać niczego, co przychodzi od ubezpieczyciela lub od działu roszczeń szpitala. Zrzeczenia, ogólne zgody na dostęp do całej historii medycznej, propozycje „pokrycia kosztów leczenia” w zamian za zamknięcie tematu, a także rozmowy nagrywane „dla porządku” — wszystko to służy ograniczeniu odpowiedzialności placówki, nie pomocy pacjentowi. Ustne przeprosiny czy zapewnienie, że „szpital się tym zajmie”, nie mają wartości dowodowej i nie zatrzymują biegu terminów.
Nie opisywać sprawy w mediach społecznościowych i nie zwlekać z konsultacją do momentu, w którym „będzie już wiadomo, jak się skończy leczenie”. Publiczne wpisy bywają wykorzystywane przeciwko pacjentowi, a czekanie zjada kalendarz potrzebny na dokumentację i opinię biegłego. No właśnie — najlepszy moment na pierwszą rozmowę to ten, w którym pojawia się pytanie, a nie ten, w którym pojawia się pewność.
Sprawdzenie podejrzenia błędu medycznego nie zaczyna się w sądzie, tylko w segregatorze z dokumentacją. Pacjent ma prawo ją otrzymać, niezależny lekarz ma ją ocenić, a certificate of merit rozstrzyga, czy sprawa wejdzie do sądu. Jeśli któryś z tych etapów wypadnie negatywnie, lepiej dowiedzieć się tego na początku niż po dwóch latach postępowania.
Pierwsza rozmowa niczego nie przesądza i nic nie kosztuje. Jeśli w Państwa leczeniu coś się nie zgadza, w kancelarii Jodré Brenecki, LLP sprawami zajmują się osobiście oboje partnerzy — od analizy dokumentacji po konsultacje z ekspertami medycznymi.
Proszę omówić swoją sytuację z adwokatem po polsku: (347) 563-2605
Każda sytuacja jest inna — niniejszy poradnik ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani medycznej. Attorney Advertising. W indywidualnej sprawie prosimy skonsultować się z licencjonowanym prawnikiem.
