Reklama adwokata (Attorney Advertising)
Gdy rodzic mieszka w domu opieki w Nowym Jorku, a rodzina w Polsce, kluczowe są dokumenty przygotowane zawczasu: health care proxy do decyzji medycznych i pełnomocnictwo (power of attorney) do spraw finansowych. Skargę na dom opieki przyjmuje Departament Zdrowia stanu Nowy Jork – telefonicznie lub przez formularz internetowy, także anonimowo.
Wiele polskich rodzin zna ten scenariusz. Rodzice przyjechali do Nowego Jorku dziesiątki lat temu, pracowali na Greenpoincie, w Maspeth czy na Long Island, a dzieci zostały w Polsce albo do niej wróciły. Z wiekiem przychodzi choroba, potem dom opieki. Kontakt ogranicza się do telefonów, a gdy rodzic przestaje odbierać lub mówi coś niepokojącego, rodzina zostaje z pytaniem: kto tu właściwie może coś zrobić?
Z odległości blisko siedmiu tysięcy kilometrów da się działać skutecznie, ale wymaga to przygotowania. Poniżej opisujemy, jakie dokumenty pozwalają rodzinie decydować i uzyskiwać informacje, jak zorganizować kontakt z placówką, gdzie złożyć skargę i w jakich sytuacjach warto porozmawiać z kancelarią.
Health care proxy i pełnomocnictwo – kto może decydować za rodzica?
Do decyzji o leczeniu służy health care proxy, czyli wyznaczenie pełnomocnika do spraw zdrowia (health care agent). Zgodnie z §2981 Public Health Law może je sporządzić każda pełnoletnia osoba zdolna do podejmowania decyzji. Dokument podpisuje się i datuje w obecności dwóch pełnoletnich świadków, a wyznaczony pełnomocnik nie może być jednym z nich. Departament Zdrowia udostępnia formularz health care proxy, także w języku polskim.
Pełnomocnik zaczyna decydować dopiero wtedy, gdy rodzic sam nie jest już w stanie. Zgodnie z §2982 kieruje się wtedy życzeniami rodzica, w tym jego przekonaniami religijnymi, a gdy nie są znane – jego dobrem. Ma też prawo do informacji medycznych i dokumentacji potrzebnych do podejmowania decyzji. Przepis o ustanowieniu pełnomocnika nie przewiduje wymogu, by mieszkał on w Stanach Zjednoczonych.
Sprawy finansowe – rachunki, ubezpieczenia, korespondencja z placówką w sprawie opłat – wymagają osobnego dokumentu: pełnomocnictwa (power of attorney). Nowojorski wzór ustawowy musi spełniać wymogi formalne z §5-1501B General Obligations Law: podpis rodzica poświadczony urzędowo, dwóch świadków, a także podpis pełnomocnika, również poświadczony. Gdy pełnomocnik mieszka w Polsce, sposób poświadczenia jego podpisu warto ustalić, zanim dokumenty zostaną podpisane.
Co, jeśli rodzic nie podpisał żadnych dokumentów?
Brak health care proxy nie oznacza, że nikt nie może decydować o leczeniu. Przepisy o rodzinnych decyzjach medycznych (Family Health Care Decisions Act, §2994-d Public Health Law) ustalają kolejność osób, które mogą wtedy działać jako tzw. surrogate: opiekun ustanowiony przez sąd, małżonek lub partner, pełnoletnie dziecko, rodzic, pełnoletnie rodzeństwo, a na końcu bliski przyjaciel. Osoba z dalszej grupy może działać dopiero wtedy, gdy nikt z wcześniejszej nie jest rozsądnie dostępny, chętny i zdolny do działania.
Te przepisy dotyczą jednak decyzji medycznych, nie finansów. Jeśli rodzic nie może już podpisać pełnomocnictwa, a trzeba zarządzać jego pieniędzmi lub majątkiem, zwykle konieczne jest postępowanie sądowe o ustanowienie opiekuna (guardianship). Trwa ono dłużej i wymaga udziału sądu w Nowym Jorku.
Dlatego na dokumenty warto znaleźć czas wtedy, gdy rodzic jest jeszcze w pełni świadomy. Wizyta w Nowym Jorku przy okazji świąt czy urlopu bywa dobrą okazją, żeby wszystko przygotować na miejscu, z udziałem świadków.
Jak uzyskać informacje i dokumentację z Polski?
Dostęp do dokumentacji medycznej reguluje §18 Public Health Law. Uprawniony jest przede wszystkim sam pacjent, a także między innymi opiekun ustanowiony przez sąd oraz adwokat, który ma pełnomocnictwo wyraźnie upoważniające do żądania informacji o pacjencie. Opłata za papierowe kopie nie może przekraczać 75 centów za stronę. Pełnomocnik z health care proxy ma dostęp do informacji potrzebnych do decyzji medycznych.
W praktyce wiele zależy od organizacji. Dobrze jest ustalić z placówką jedną osobę kontaktową po stronie rodziny, przekazać jej numer telefonu i e-mail oraz uzgodnić stałe godziny rozmów z uwzględnieniem różnicy czasu, zwykle sześciu godzin. Mieszkańcy domów opieki mają prawo do udziału w planowaniu swojej opieki, a rodzina – do udziału w radzie rodzin (Family Council), co ułatwia regularny kontakt z personelem.
Cenna jest też osoba zaufana na miejscu: krewny, sąsiad z parafii, znajomy z dawnej pracy. Według informacji Departamentu Zdrowia o prawach mieszkańców rodzic ma prawo do odwiedzin wybranych przez siebie osób i do prywatnych rozmów telefonicznych. Ktoś, kto odwiedza go co tydzień, zauważy więcej niż najdłuższa rozmowa przez telefon.
Kto może złożyć skargę na dom opieki i jak to zrobić?
Skargi na domy opieki przyjmuje Departament Zdrowia stanu Nowy Jork (NYS DOH). Na stronie formularza skargi Departament zaznacza, że skargę może złożyć każdy, a zgłoszenie jest poufne i może być anonimowe. Gdy w imieniu rodziny działa kilka osób, Departament zaleca wyznaczenie jednej, bo tylko zgłaszający otrzymuje korespondencję.
Skargi można zgłaszać także telefonicznie, pod numerem 1-888-201-4563 (Nursing Home Complaint and Discharge Appeal Hotline). Linia przyjmuje nagrania przez całą dobę, a pracownicy odbierają w dni robocze w godzinach pracy. Departament analizuje każde zgłoszenie; w części spraw inspektorzy odwiedzają placówkę, a przy stwierdzeniu naruszenia dom opieki musi przedstawić plan naprawczy.
Wsparcie oferuje też stanowy program rzecznika mieszkańców placówek opieki długoterminowej (Long Term Care Ombudsman Program, tel. 1-855-582-6769). Program pomaga mieszkańcom korzystać z ich praw i współpracuje z rodzinami przy szukaniu rozwiązań. Skarga administracyjna nie jest jednak roszczeniem o odszkodowanie – to osobna droga.
Prosimy zadzwonić i porozmawiać po polsku – konsultacja jest bezpłatna: 718-383-0100
Kiedy warto porozmawiać z kancelarią?
Rozmowa z kancelarią ma sens przede wszystkim wtedy, gdy rodzic doznał urazu – na przykład złamania po upadku – trafił nagle do szpitala w niejasnych okolicznościach albo zmarł, a rodzina ma pytania bez odpowiedzi. Podobnie, gdy placówka odmawia informacji osobie, która ma do nich prawo, lub gdy nie wiadomo, kto w rodzinie może działać.
Znaczenie mają też dokumenty podpisane przy przyjęciu do domu opieki. Jeżeli ktoś z rodziny podpisywał umowę jako osoba odpowiedzialna, warto mieć jej kopię, bo jej postanowienia mogą wpływać na dalsze kroki.
Terminy w sprawach o zaniedbania w placówkach opieki są ograniczone, a dowody – zapisy w dokumentacji, zeznania personelu, nagrania – z czasem trudniej odtworzyć. Rodzina w Polsce, która zbyt długo czeka na wyjaśnienia placówki, może stracić czas potrzebny na zabezpieczenie sprawy.
Jak przygotować się do pierwszej rozmowy z kancelarią The Stein Law Group
- Dane rodzica i placówki. Imię i nazwisko, data urodzenia, nazwa i adres domu opieki, data przyjęcia, nazwiska osób, z którymi rodzina rozmawiała.
- Dokumenty pełnomocnictw. Health care proxy, power of attorney albo informacja, że ich nie ma. To pierwsza rzecz, którą trzeba ustalić.
- Chronologia zdarzeń. Daty telefonów, niepokojących informacji, hospitalizacji i odpowiedzi placówki. Wystarczy prosta notatka po polsku.
- Korespondencja i zdjęcia. E-maile i SMS-y z placówką, zdjęcia zrobione podczas odwiedzin przez osobę zaufaną, kopie złożonych skarg.
- Umowa przyjęcia i dokumenty medyczne. Jeśli rodzina ma kopię umowy lub wypisów ze szpitala, warto je przesłać przed rozmową.
The Stein Law Group z biurami na Greenpoincie i w Maspeth prowadzi sprawy zaniedbań w domach opieki w Nowym Jorku i New Jersey – sprawdź, jak kancelaria może pomóc.
Pytania i odpowiedzi
Czy pełnomocnik z health care proxy może mieszkać w Polsce?
Przepis o ustanowieniu pełnomocnika nie przewiduje wymogu zamieszkania w USA. W praktyce trzeba jednak zadbać o stały kontakt z placówką i lekarzami.
Czy pełnomocnictwo finansowe wystarczy do decyzji o leczeniu?
To dwa odrębne dokumenty. Do decyzji medycznych służy health care proxy, a do spraw finansowych – power of attorney.
Czy mogę złożyć skargę anonimowo?
Tak. Departament Zdrowia przyjmuje skargi na domy opieki od każdej osoby, także anonimowe. Podanie danych pozwala jednak urzędowi skontaktować się w sprawie wyjaśnień.
Czy rozmowa z kancelarią musi odbyć się w Nowym Jorku?
Nie. Pierwsza rozmowa z zespołem kancelarii zawsze odbywa się po polsku i może zacząć się od telefonu.
Opieka nad rodzicem na odległość to przede wszystkim organizacja: właściwe dokumenty, jedna osoba kontaktowa, zaufany człowiek na miejscu i uporządkowane notatki. To one sprawiają, że w trudnym momencie rodzina nie zaczyna od zera.
Jeśli coś niepokojącego dzieje się już teraz, warto porozmawiać o tym wcześniej niż później. Prosimy umówić rozmowę z adwokatem Adamem J. Steinem: 718-383-0100
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej; jego lektura nie tworzy relacji adwokat–klient. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny – w sprawie swojej sytuacji zapraszamy do kontaktu z kancelarią The Stein Law Group. Reklama adwokata (Attorney Advertising). Wcześniejsze wyniki spraw nie gwarantują podobnych wyników w przyszłości.
