Reklama adwokata (Attorney Advertising)
W Nowym Jorku odszkodowanie po śmierci wskutek zaniedbania obejmuje straty finansowe rodziny, uzasadnione koszty leczenia i pogrzebu oraz – w osobnym roszczeniu spadku – ból i cierpienie, których zmarły świadomie doznał przed śmiercią. Obecne przepisy nie przewidują natomiast zadośćuczynienia za żal i żałobę najbliższych.
Wypadek na budowie w Long Island City, zderzenie z ciężarówką na Brooklyn-Queens Expressway, błąd w szpitalu. Gdy bliska osoba umiera z powodu cudzego zaniedbania, rodzina w pierwszych tygodniach zajmuje się pogrzebem, formalnościami i tym, jak dalej utrzymać dom. Pytanie o odszkodowanie pojawia się zwykle później i często w uproszczonej formie: „ile się należy?”.
Prawo Nowego Jorku nie odpowiada na to pytanie jedną kwotą ani tabelą. Wskazuje natomiast, jakie rodzaje strat mogą być przedmiotem roszczenia, a jakich sąd nie weźmie pod uwagę. Ten poradnik porządkuje te kategorie, pokazuje, od czego zależy ich ocena, i wyjaśnia, na jakim etapie jest projekt ustawy Grieving Families Act, o którym od kilku lat głośno w nowojorskiej prasie.
Dwa roszczenia po jednej śmierci: rodziny i spadku
W sprawach o śmierć wskutek zaniedbania (wrongful death) zwykle analizuje się dwa odrębne roszczenia. Pierwsze należy do najbliższej rodziny i dotyczy strat, które rodzina ponosi z powodu śmierci. Podstawą jest przepis 5-4.3 ustawy Estates, Powers and Trusts Law (EPTL), który mówi o „sprawiedliwym i słusznym” odszkodowaniu za straty majątkowe (pecuniary injuries) wynikające ze śmierci.
Drugie roszczenie to roszczenie samego zmarłego, które po jego śmierci przechodzi na spadek (survival claim). Według przepisu EPTL 11-3.3 obejmuje ono szkody powstałe przed śmiercią – czyli to, czego zmarły doznał od chwili wypadku lub błędu do momentu odejścia. Do tej kategorii przepis zalicza też uzasadnione koszty pogrzebu, jeżeli zapłacił je spadek lub spadek odpowiada za ich zapłatę.
Oba roszczenia mogą być rozpatrywane w jednej sprawie, ale sąd lub ława przysięgłych wydaje w nich osobne rozstrzygnięcia. Wnosi je przedstawiciel spadku ustanowiony przez sąd, a pozew trzeba co do zasady złożyć w ciągu dwóch lat od dnia śmierci. Procedurę ustanowienia przedstawiciela kancelaria opisała w osobnym artykule na Poland.us; tutaj skupiamy się na tym, co składa się na samo odszkodowanie.
Od czego zależy ocena strat finansowych rodziny
Straty majątkowe rodziny to przede wszystkim utracone wsparcie: część zarobków, którą zmarły przeznaczał na dom, czynsz, kredyt, utrzymanie dzieci czy pomoc rodzicom. Przy ocenie bierze się pod uwagę między innymi wiek zmarłego, stan zdrowia, dotychczasowe dochody, perspektywy zawodowe i to, jak długo prawdopodobnie utrzymywałby rodzinę. Nie istnieje przy tym urzędowy cennik – każda sprawa jest liczona na podstawie konkretnych dowodów.
Liczy się nie tylko wypłata. Zmarły często wykonywał pracę, za którą rodzina będzie teraz musiała zapłacić: opiekę nad dziećmi, remonty, dowożenie do lekarza, pomoc starszym rodzicom. Gdy osierocone są dzieci, sądy w Nowym Jorku uznają, że utrata opieki, troski i wychowania ze strony rodzica może być częścią straty majątkowej. Orzecznictwo nie traktuje tego jako uczucia, lecz jako realną wartość, której dzieci zostały pozbawione.
Do odszkodowania należą też uzasadnione wydatki na leczenie, opiekę pielęgniarską i pogrzeb, poniesione przez spadkobierców. Od zasądzonej kwoty biegną odsetki od dnia śmierci. W szczególnych sytuacjach, gdy zachowanie sprawcy uzasadniałoby odszkodowanie karne, gdyby poszkodowany przeżył, przepis dopuszcza także takie odszkodowanie. Wysokość każdej z tych pozycji zależy wyłącznie od dowodów w danej sprawie.
Zadzwoń i porozmawiaj po polsku: 718-383-0100
Ból i cierpienie zmarłego przed śmiercią
Roszczenie spadku dotyczy tego, co działo się między zdarzeniem a śmiercią. Jeżeli poszkodowany był przytomny – na przykład przez kilka godzin po upadku z rusztowania albo przez tygodnie leczenia w szpitalu – można dochodzić odszkodowania za ból i cierpienie, którego świadomie doznawał. Liczą się też koszty leczenia z tego okresu i utracone w tym czasie zarobki.
W tej części sprawy kluczowe są dowody medyczne: karta z karetki, dokumentacja z izby przyjęć, notatki pielęgniarek o przytomności i reakcjach pacjenta. Ważne bywają też relacje rodziny, która była przy łóżku, oraz świadków zdarzenia. Gdy śmierć nastąpiła natychmiast, ta część roszczenia może mieć niewielkie znaczenie albo nie mieć go wcale.
Pieniądze uzyskane z roszczenia spadku wchodzą do majątku spadkowego. Oznacza to, że ich dalszy podział może podlegać innym zasadom niż podział odszkodowania dla rodziny – na przykład postanowieniom testamentu. To jeden z powodów, dla których obie części sprawy analizuje się osobno od samego początku.
Czego prawo dziś nie uwzględnia – Grieving Families Act
Nowojorskie przepisy o śmierci wskutek zaniedbania mają korzenie w XIX wieku i do dziś opierają się na stratach majątkowych. Nie przewidują zadośćuczynienia za żal, smutek i utratę towarzystwa bliskiej osoby. Dla wielu rodzin to najtrudniejsza informacja w całej sprawie: śmierć emerytowanego rodzica lub małego dziecka może z punktu widzenia przepisów oznaczać niewielkie straty finansowe, choć dla rodziny jest ogromną krzywdą.
Zmienić to miała ustawa nazywana Grieving Families Act, która przewidywała między innymi odszkodowanie za cierpienie psychiczne najbliższych i dłuższy termin na złożenie pozwu. Legislatura stanu Nowy Jork kilkakrotnie ją uchwalała, a gubernator Kathy Hochul za każdym razem ją wetowała. Ostatnia wersja (projekt S4423) przeszła przez Senat i Zgromadzenie w 2025 roku i została zawetowana 5 grudnia 2025 roku – według przekazów prasowych było to czwarte weto.
Oznacza to, że w chwili publikacji tego poradnika obowiązują dotychczasowe zasady. Projekt może wrócić w nowej wersji, dlatego jego los warto śledzić w oficjalnej historii projektu S4423 na stronie Senatu stanu Nowy Jork. Rodziny z Greenpointu, Maspeth czy Ridgewood nie powinny jednak wstrzymywać się z działaniem w oczekiwaniu na zmianę prawa – terminy na złożenie pozwu biegną niezależnie od prac legislacyjnych.
Jak przygotować się do pierwszej rozmowy w The Stein Law Group
- Akt zgonu i dane zmarłego. Akt zgonu, dokument tożsamości zmarłego i informacja, czy zostawił testament. Te dokumenty są potrzebne do ustanowienia przedstawiciela spadku i do oceny, kto należy do najbliższej rodziny.
- Dokumenty o dochodach. Formularze W-2 lub 1099, zeznania podatkowe z ostatnich lat, odcinki wypłat, umowy o pracę. Na ich podstawie ocenia się utracone wsparcie rodziny.
- Rachunki i faktury. Rachunki za karetkę, szpital, leki, opiekę pielęgniarską, dom pogrzebowy i cmentarz. Warto je zbierać w jednej teczce od pierwszego dnia, także jeśli część zapłacili krewni.
- Informacje o zdarzeniu. Raport policyjny, nazwy firm obecnych na budowie, numery rejestracyjne pojazdów, nazwy szpitala i lekarzy, dane świadków. Każda nazwa pomaga ustalić, kto może odpowiadać.
- Lista najbliższych. Małżonek, dzieci, rodzice, a także osoby, które zmarły utrzymywał lub którym pomagał – również mieszkające poza Stanami Zjednoczonymi. Od tej listy zależy, czyje straty będą brane pod uwagę.
Kancelaria The Stein Law Group z biurami na Greenpoincie i w Maspeth prowadzi sprawy o śmierć wskutek zaniedbania w Nowym Jorku i New Jersey – zakres spraw i dane kontaktowe kancelarii w katalogu Polish Pages.
Błędy, które mogą osłabić roszczenie rodziny
Pierwszy błąd to podpisywanie dokumentów od ubezpieczyciela sprawcy przed rozmową z adwokatem. Zdarza się, że wraz z szybką wypłatą „na pokrycie pogrzebu” rodzina dostaje do podpisu zrzeczenie się dalszych roszczeń. Drugi błąd to wyrzucanie rachunków i paragonów: bez nich trudniej wykazać koszty, które realnie poniesiono.
Trzeci błąd to czekanie. Dwa lata od śmierci mijają szybko, a gdy odpowiedzialność może ponosić miasto Nowy Jork lub inny podmiot publiczny, wcześniejsze zawiadomienie o roszczeniu trzeba złożyć w znacznie krótszym terminie. Czwarty – publikowanie w mediach społecznościowych szczegółów zdarzenia i stanu zdrowia zmarłego, które później mogą zostać wykorzystane przez drugą stronę.
Najczęstsze pytania
Czy rodzina może dostać zadośćuczynienie za samą żałobę?
Według obecnego prawa Nowego Jorku nie. Odszkodowanie dla rodziny obejmuje straty majątkowe, a projekt Grieving Families Act, który miał to zmienić, został zawetowany w grudniu 2025 roku.
Czy koszty pogrzebu wchodzą do odszkodowania?
Tak, przepisy przewidują zwrot uzasadnionych kosztów pogrzebu. Dlatego warto zachować wszystkie faktury z domu pogrzebowego i cmentarza.
Czy liczy się praca zmarłego w domu, np. opieka nad dziećmi?
Tak, usługi, które zmarły świadczył rodzinie, mogą być częścią straty majątkowej. W przypadku dzieci sądy uwzględniają także utratę opieki i wychowania ze strony rodzica.
Co, jeśli zmarły był przytomny przed śmiercią?
Wtedy spadek może dochodzić odszkodowania za ból i cierpienie, którego zmarły świadomie doznał. Kluczowa jest dokumentacja medyczna z tego okresu.
Żadna kwota nie zastąpi bliskiej osoby i prawo Nowego Jorku tego nie udaje. Pozwala jednak ustalić, kto odpowiada za śmierć, i uzyskać środki, które pomogą rodzinie utrzymać dom, wychować dzieci i pokryć wydatki związane z leczeniem i pogrzebem.
Pierwsza rozmowa z zespołem kancelarii zawsze odbywa się po polsku, a konsultacja jest bezpłatna. Adwokat Adam J. Stein, Esq. wysłucha, co się stało, i oceni, jakie roszczenia wchodzą w grę w Państwa sytuacji.
Umów rozmowę z kancelarią adwokata Adama J. Steina: 718-383-0100
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej; jego lektura nie tworzy relacji adwokat–klient. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny – w sprawie swojej sytuacji zapraszamy do kontaktu z The Stein Law Group, PLLC. Reklama adwokata (Attorney Advertising). Wcześniejsze wyniki spraw nie gwarantują podobnych wyników w przyszłości.
